خداوند با این كه برای زن ارزش و مقامی بالاتر از مرد قائل است و در بعضی موارد برابر با مرد، چرا در هنگام نماز، مرد باید جلوتر از زن بایستد؟

خداوند متعال برای زن ارزش و مقامی بالاتر از مرد قائل نشده است، چرا كه از دیدگاه قرآن، افراد انسان (چه مرد و چه زن) از نظر حقیقت انسانیت و مسایل ارزشی یكسانند و هیچ یك بر دیگری جز به تقوا و عمل صالح بیشتر، برتری ندارد: (إن أكرمكم عندالله أتقـكم) (۱) ؛ (من عمل صلحاً من ذكر أو أنثی و هو مؤمن فلنحیینّه حیوة طیبة و لنجزینّهم أجرهم بأحسن ما كانوا یعملون) (۲) ؛ مرد یا زن، كار شایسته كند و مؤمن باشد، قطعاً او را با زندگی پاكیزه [و نیكوچیی حیات [واقعی] می بخشیم و یقیناً بهتر از آنچه انجام داده اند به آنان پاداش میدهیم.

قرآن، اگر در جایی از مردان شایسته ای همچون لقمان حكیم سخن میگوید، در جای دیگر نیز از زنان شایسته نام می برد؛ مانند همسر فرعون (تحریم، آیه۱۱) و حضرت مریم (آلعمران، آیه۴۲) و….

همانگونه كه مردان، دارای اندیشه، اراده و اختیارند و برای رسیدن به تكامل و قرب الهی وظایف و تكالیفی بر عهده آنهاست، زنها هم همین گونه هستند و در این جهت، هیچ امتیازی بین زن و مرد وجود ندارد، ولی در بعضی احكام و وظایف با یكدیگر متفاوتند. وظایفی به عهده مردان است و بر عهده زنان نیست و بالعكس و این تفاوت برای این است كه طبیعت و آفرینش زن و مرد متفاوت است.

خدای متعال، به مقتضای حكمت بالغه خود و مصالح و مفاسدی كه پشتوانه احكام اوست، وظایفی برای مرد و وظایفی برای زن معین كرده است:(لاتبدیل لخلق الله) (۳). همانطور كه مرد نمیتواند فرزندی به دنیا بیاورد، زن هم نمیتواند برخی از كارهای طاقت فرسا چون امامت، رهبری، سیاست و كشورداری را به عهده بگیرد. اگر اسلام اجازه نداده است زن رئیس حكومت یا قاضی و امام جماعت شود، برای آن است كه هر یك از آنها، از شئون سیاسی جامعه است و در شئون سیاسی، زن باید پشت سر مرد بایستد نه پیش روی او و این به معنای برتری مرد بر زن نیست.

در علم فیزیولوژی هم گفته شده كه زنان از نظر مغز، قلب، شریانها، اعصاب و عضلات بدنی، با مردان تفاوت دارند. در زندگی زنان، «احساس» و در حیات مردان تعقّل غلبه دارد. (البته متوسط زنان و مردان این گونه هستند) و به علت همین تفاوتی كه در آفرینش زن و مرد وجود دارد، قوانین اسلام هم با آفرینش انسان سازگار است، به همین جهت، در اسلام، وظایف و تكالیف عمومی و اجتماعی كه به تعقل و صلابت بیشتری نیاز دارد؛ مانند حكومت، امامت، قضاوت، جهاد ابتدایی و… به عهده مردان قرار داده شده است و وظایفی را كه ارتباطش با احساس، بیشتر از تعقّل است و زن، بهتر از مرد میتواند از عهده آن برآید؛ مانند پرورش و تربیت اولاد و آشنا كردن آنها به وظایف اجتماعی، تدبیر منزل و… مخصوص زنان قرار داده است.

از سوی دیگر، برای این كه عفت و عصمت زن اهمیت بسیاری دارد، خداوند متعال، بعضی از كارهای اجرایی، مانند امامت، قضاوت و… را ـ كه سر كار انسان با نامحرمان بسیار است ـ به عهده مردان گذاشته و جلوتر ایستادن مردها از خانمها در نماز هم كه در بعضی روایات به آن اشاره شده است (۴).ممكن است به همین جهت باشد. عفّت زن اقتضا میكند كه عقبتر از مرد بایستد.

این نكته هم شایان توجه است كه جلوتر ایستادن زن از مرد مكروه است نه حرام؛ یعنی مستحب است در حال نماز خواندن مرد جلوتر از زن باشد (۵).

———————————————————————–
۱٫ حجرات، آیه۱۳٫
۲٫ نحل، آیه۹۷٫
۳٫ روم، آیه۳۰٫
۴٫ ر.ك: علامه مجلسی، بحارالانوار، ج۸۰، ص۱۹۷٫
۵٫ امام خمینی، تحریرالوسیله، ج۱، ص۱۴۸٫



دسته بندی مطلب : پرسمان
برچسب ها :
درباره ما

نماز آرام بخش ترین معجون هستی است که روان آدمیان را مشحون از صلابت و رضا می کند. نماز گواراترین شربت آسمانی است که هیچ مائده ای با آن برابری نمی کند. نماز سبزینه ی نیاز است و آبرو که در آن ذره ای از خلش و خفت وجود ندارد. و در یک کلام نماز تابش آفتاب جمال خدا بر کویر هیات انسانی است.

ذکر امروز

آیه امروز
اوقات شرعی

جشنواره نماز