چهارشنبه ۱۰ شهریور ۱۳۹۵

و ما خلقت الجنّ و الانس الاّ ليعبدون.

من جن و انس را نيافريدم جز براي اينكه عبادتم كنند (و از اين طريق تكامل يابند و به من نزديك شوند. « ذاريات ، ۵۶»

هدف خلقت انسان

از مهمترين سؤالاتي كه هر كس از خود ميكند اين است كه ما براي چه آفريده شده ايم؟ و هدف آفرينش انسانها و آمدن به اين جهان چيست؟

آيات فوق به اين سؤال مهم و همگاني با تعبيرات فشرده و پر محتوائي پاسخ ميگويد:

ميفرمايد: من جن و انس را نيافريدم جز براي اينكه عبادتم كنند.

(و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون)

آيات مورد بحث تنها روي مسأله عبوديت و بندگي تكيه ميكند، و با صراحت تمام آن را به عنوان هدف نهايي آفرينش جن و انس معرّفي مينمايد.

هدف اصلي همان (عبوديت) است كه در آيات مورد بحث به آن اشاره شده، و مسأله (علم و دانش) و (امتحان و آزمايش) اهدافي هستند كه در مسير عبوديت قرار مي گيرند، و (رحمت واسعه خداوند) نتيجه اين عبوديت است.

به اين ترتيب روشن مي شود كه ما همه براي عبادت پروردگار آفريده شده ايم، اما مهم اين است كه بدانيم حقيقت «عبادت» چيست؟

آيا تنها انجام مراسمي مانند ركوع و سجود و قيام و قعود و نماز و روزه منظور است؟ يا حقيقتي است ماوراي اينها؟ هر چند عبادات رسمي نيز همگي واجد اهميتند.

براي يافتن پاسخ اين سؤال بايد روي واژه (عبد) و (عبوديت) تكيه كرد و به تحليل آنها پرداخت.

(عبد) از نظر لغت عرب به انساني ميگويند كه سر تا پا تعلق به مولا و صاحب خود دارد، اراده اش تابع ارادها و،و خواستش تابع خواست او است. در برابر او مالك چيزي نيست، و در اطاعت او هرگز سستي به خود راه نميدهد. و به تعبير ديگر (عبوديت) اظهار آخرين درجه خضوع در برابر معبود است، و به همين دليل تنها كسي ميتواند معبود باشد كه نهايت انعام و اكرام را كرده است و او كسي جز خدا نيست. بنابراين عبوديت نهايت اوج تكامل يك انسان و قرب او به خدا است. عبوديت نهايت تسليم در برابر ذات پاك او است.

عبوديت اطاعت بيقيد و شرط و فرمانبرداري در تمام زمينه هاست و بالأخره عبوديت كامل آن است كه انسان جز به معبود واقعي يعني كمال مطلق نينديشد جز در راه او گام برندارد، و هر چه غير او است فراموش كند حتي خويشتن را![۱]

در حديث ديگري از امام صادق ـ عليه السّلام ـ ميخوانيم كه امام حسين ـ عليه السّلام ـ در برابر اصحابش آمد و چنين فرمود: ان الله عزوجل ما خلق العباد الا ليعرفوه، فاذا عرفوه عبدوه، فاذا عبدوه استغنوا بعبادته عن عباده من سواه.

(خداوند بزرگ بندگان را نيافريده مگر به خاطر اين كه او را بشناسند، هنگامي كه او را بشناسند عبادتش ميكنند، و هنگامي كه بندگي او كنند از بندگي غير او بي نياز مي شوند).

لذا در حديثي از امام صادق ـ عليه السّلام ـ مي خوانيم كه وقتي از تفسير اين آيه (و ما خلقت الجن و الانس الا ليعبدون) از آن حضرت سؤال كردند، فرمود: خلقهم للعباده:آنها را براي عبوديت آفريده است.

راوي ميگويد: سؤال كردم: خاصه ام عامه؟آيا گروه خاصي منظور است يا همه مردم؟

 

[۱] . سوره ي ذاريات آيه ي ۵۶ ـ نمونه، ج ۲۲، ص ۳۸۴٫



دسته بندی مطلب : دیدگاه قرآن کریم
درباره ما

نماز آرام بخش ترین معجون هستی است که روان آدمیان را مشحون از صلابت و رضا می کند. نماز گواراترین شربت آسمانی است که هیچ مائده ای با آن برابری نمی کند. نماز سبزینه ی نیاز است و آبرو که در آن ذره ای از خلش و خفت وجود ندارد. و در یک کلام نماز تابش آفتاب جمال خدا بر کویر هیات انسانی است.

ذکر امروز

آیه امروز
اوقات شرعی

جشنواره نماز