محمّد رسول الله و الّذين معه اشدّاء علي الكفّار رحماء بينهم تريهم ركّعاً سجّداً يبتغون فضلاً من الله و رضواناًُ سيماهِهِم في وجوهم من اثر السّجود.

محمّد فرستاده خدا است و كساني كه با او هستند در برابر كفّار سرسخت و شديد، و در ميان خود مهربانند، پيوسته آنها را در حال ركوع و سجود مي‌ بيني، آنها همواره فضل خدا و رضاي او را مي‌طلبند، نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمايان است. (فتح ، ۲۹)

محمّد ـ صلّي الله عليه و آله ـ فرستاده خدا است.

ـ اوصاف ظاهر و باطن و عواطف و افكار و اعمال آنها (يارانش) را طي پنج صفت بيان كند.

۱ـ كساني كه با او هستند در برابر كفار شديد و محكم هستند.

۲ـ در ميان خود رحيم و مهربانند.

۳ـ پيوسته در حال ركوع و سجود مي‌بيني و همواره به عبادت خدا مشغولند.

ـ اين تعبير عبادت و بندگي خدا را كه با دو ركن اصلي ش ركوع و سجود ترسيم شده به عنوان حالت دائمي و هميشگي آنها ذكر مي‌كند.

عبادتي كه رمز تسليم در برابر فرمان حقّ و نفي كبر و خودخواهي و غرور از وجود انسان است.

۴ـ چهارمين توصيف كه از نيت پاك و خالص آنها بحث مي‌كند، مي‌فرمايد آنها همواره فضل خدا و رضاي او را مي‌ طلبند.

ـ نه براي تظاهر و ريا قدم برمي‌ دارند و نه انتظار پاداش از خلق خدا دارند بلكه چشمشان تنها به رضا و فضل او دوخته شده و انگيزه حركت آنها در تمام زندگي همين است و بس.

در پنجمين توصيف، از ظاهر آراسته و نوراني آنها بحث كرده مي‌ گويد نشانه آنها در صورتشان از اثر سجده نمايان است.

ـ در حديثي از امام صادق ـ عليه السّلام ـ نيز آمده است كه در تفسير اين جمله فرمود (النهر في الصّلاه) منظور بيدار ماندن در شب براي نماز خواندن است (كه آثارش در روز در چهره آنها نمايان است).[۱]

ـ مراد به اين كه فرمود مؤمنين را راكع و ساجد مي‌بيني اين است كه مؤمنين نماز مي‌ خوانند و كلمه (تراحم) استمرار را مي‌رساند و حاصل معناي جمله اين است كه مؤمنين مستمر در خواندن نمازند.

ـ سجده آنان براي خدا و تذلل و تختع براي او است و اين سجده در چهره آنان اثري گذاشته و آن اثر سيماي خشوع براي خداست كه هر كس ايشان را ببيند با آن سيماء ايشان را مي‌شناسد و قريب به اين معنا روايتي است كه امام صادق ـ عليه السّلام ـ درباره‌آن فرموده: (منظور شب زنده‌داري به نماز است).

ـ بعضي از مفسرين گفته‌اند مراد از سيما اثر خاكي است كه در پيشاني دارند چون مؤمنين همواره بر خاك سجده مي‌كنند نه بر فرش و جامه.

بعضي ديگر گفته‌ اند مراد سيماي مؤمنين در روز قيامت است كه محل سجده آنان در آن روز مانند چراغ مي‌درخشد و نور مي‌دهد.[۲]

پی نوشت ها :
[۱] . تفسير نمونه، ج ۲۳، ص ۱۱۴ ـ ۱۱۵٫
[۲] . تفسير الميزان، ج ۱۸ـ ص ۴۷۳ ـ ۴۷۴٫



دسته بندی مطلب : دیدگاه قرآن کریم
درباره ما

نماز آرام بخش ترین معجون هستی است که روان آدمیان را مشحون از صلابت و رضا می کند. نماز گواراترین شربت آسمانی است که هیچ مائده ای با آن برابری نمی کند. نماز سبزینه ی نیاز است و آبرو که در آن ذره ای از خلش و خفت وجود ندارد. و در یک کلام نماز تابش آفتاب جمال خدا بر کویر هیات انسانی است.

ذکر امروز

آیه امروز
اوقات شرعی

جشنواره نماز