آیا در نماز، پوشیدن چادر لازم است؟ زن چه مقدار از بدن را باید در نماز بپوشاند؟ اگر سهواً بخشی از آن هویدا شود چه حكمی دارد؟ آیادر غیرنماز دیدن پای زن (پایین تر از قوزك پا) توسط نامحرم، گناه و حرام است؟ لطفاً آیات یا روایات آن را بیان كنید؟

زن در غیر حال نماز، هنگامی كه در معرض دید نامحرم قرار گیرد، لازم است تمام بدنش را به جز «دست تا مچ» و «چهره» بپوشاند. زن باید هنگام نماز نیز تمام بدن حتی سر و موی خود را بپوشاند، ولی پوشاندن صورت به مقداری كه در وضو شسته می شود و دستها و پاها تا مچ لازم نیست، اما برای اینكه یقین كند مقدار واجب را پوشانده باید مقداری از اطراف صورت و قدری پایین تر از مچ دست و پا را هم بپوشاند (۱).

پوشش به مقداری كه گفته شد اگر بدون چادر هم محقق باشد، برای نماز كفایت میكند،بنابراین اگر بلوز و شلوار پوشیده باشد و یا جلوی چادر چند لحظه ای سهواًباز باشد اشكالی نداشته و نمازباطل نیست (۲). در حال نماز، اگر نامحرم او را نبیند، اگر علاوه بر دو موضع بالا، كف و روی پاها تا قوزك پا را نپوشاند، نمازش صحیح است (۳). در این كه زن باید بدن خود را بپوشاند و نگاه كردن به بدن او حرام است شكی نیست و آیات و روایات بر این مطلب دلالت دارند.

آن چه مهم است این است كه از این دو اصل كلی (وجوب پوشش و حرمت نگاه) چه مواردی استثنا شده است؟

بیشتر فقها، با توجه به آیات و روایات فتوا داده اند كه ـ در غیر حالت نماز ـ تنها چهره و دو دست (از مچ به پایینتر) از آن قاعده كلی مستثنا شدهاند، ولی بقیه بدن زن از جمله پایین تر از قوزك پا، داخل همان اصل كلی (وجوب پوشش و حرمت نگاه) باقی ماندهاند.

برخی از آیاتی كه فقها به آن استناد میكنند عبارت است:

الف) (قُل لِّلْمُؤْمِنِینَ یغُضُّواْ مِنْ أَبْصَـرِهِمْ وَ…) (۴)؛ به مردان با ایمان بگو: دیده فرو نهند… . این آیه دلالت بر حرمت نگاه به زنان دارد.

ب) (وَقُل لِّلْمُؤْمِنَـتِ یغْضُضْنَ مِنْ أَبْصَـرِهِنَّ وَیحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَلاَیبْدِینَ زِینَتَهُنَّ إِلاَّ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَلْیضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلَی جُیوبِهِنَّ…) (۵)؛ و به زنان با ایمان بگو: دیدگان خود را [از هر نامحرمی] فرو بندند و پاكدامنی ورزند و زیورهای خود را آشكار نگرادنند مگر آن چه كه [طبعاً] از آن پیداست و باید روسری خود را برگردن خویش [فرو] اندازند. این آیه علاوه بر حد پوشش موارد مستثنا را هم بیان میكند. در تفسیر این آیه مسعدة بنزراره از حضرت صادق(علیه السلام) نقل میكند كه وقتی از حضرت درباره زینتی كه زن میتواند آشكار كند سؤال شد فرمود: چهره و دو كف (۶).

با توجه به آیه و روایت می فهمیم كه پوشش پاها واجب است و نگاه كردن نامحرم به آن حرام است وگرنه امام صادق(علیه السلام) پاها را هم استثنا میفرمود. روایات و ادله دیگری در این زمینه وجود دارد (۷).

* در شرع مقدّس اسلام، طلا بر مرد حرام است، امّا برخی از آیه ها كه پاداش بهشتیان را بیان میكند می فرماید: دستبندهای ایشان از طلا و لباسهایشان از حریر است. با اینكه میدانیم حكم به حلال و حرام بودن اشیا، ذاتی است نه اعتباری لطفاً علت را بیان كنید.

* (یحَلَّوْنَ فِیهَا مِنْ أَسَاوِرَ مِن ذَهَب وَلُؤْلُؤًا وَلِبَاسُهُمْ فِیهَا حَرِیرٌ) (۸) . در آن جا با دستبندهای زرّین و مروارید آراسته شوند و جامه شان در آنجا دیباست.

الف) خداوندِ متعال، طلا و لباس حریر را بر مردان، در دنیا حرام كرد، ولی در بهشت زیباترین لباسهایی را كه در دنیا، از آن محروم بودند، در تن میكنند و دستبندهای جواهرنشان در دست دارند. اگر مردان در این دنیا، از اینها محروم شده اند، شاید به علت غرور و غفلت و… بوده است و چون در بهشت، این مسائل مطرح نیست، این ممنوعیتها برداشته میشود و جبران میگردد.

ب) برای بیان نعمتهای بهشتی، الفاظ معمولی دنیا، هرگز كافی نیست و چارهای نیست جز اینكه با این الفاظ، اشارهای به آن نعمتهای عظیم و توصیف ناكردنی شود (۹).

ج) دنیا، جایگاه تكلیف است و ما به انجام دادن همه فرمان های الهی موظّف هستیم، گرچه در برخی از موارد، سبب حقیقی را ندانیم. آخرت، جایگاه نتیجه است و قابل مقایسه و تطبیق با این دنیا نیست.

د) آنچه حرمت آن در شریعت ثابت است، تنها طلای زرد است كه سبب آن، شاید آثار فیزیكی سوئی كه بر جسم مرد میگذارد باشد. بدیهی است كه انسان، در آخرت، هرگز تحت تأثیر چنین عواملی قرار نمیگیرد.

در ضمن، چه كسی گفته كه حرمت و حلیت ذاتی اشیا است؟ تشریع، چه از سوی شارع مقدّس و چه از سوی انسان، امری اعتباری است؛ در شریعتهای گذشته، بعضی محرّمات بوده، كه در شریعت اسلام، حلال است؛ قرآن میفرماید: (وَلاُِحِلَّ لَكُم بَعْضَ الَّذِی حُرِّمَ عَلَیكُمْ) (۱۰).

بنابراین حرمت مربوط به دنیاست، نه آخرت.

—————————————————————
۱٫ بنی هاشمی، توضیح المسائل مراجع، ج۱، ص۴۶۳، مسئله ۷۸۹٫
۲٫ ر.ك: استفتائات امام خمینی، ج۱، ص۱۳۷؛ توضیح المسائل مراجع، همان، ص۴۶۵٫
۳٫ محمد وحیدی، احكام بانوان (فتاوای حضرت امام)، ص۱۵٫
۴٫ نور، آیه۳۰٫
۵٫ همان، آیه۳۱٫
۶٫ وسایلالشیعه، ج۲۰، ص۲۰۲٫
۷٫ برای آگاهی بیشتر در این زمینه ر.ك: شهید مطهری، فلسفه حجاب و فتحیه فتاحیزاده، حجاب از دیدگاه قرآن و سنت، مراجعه كنید.
۸٫ حج، آیه۲۳٫
۹٫ تفسیر نمونه، ج۱۴، ص۵۷ و ج۲۵، ص۳۷۱٫
۱۰٫ آل عمران، آیه۵۰٫

 



دسته بندی مطلب : پرسمان
برچسب ها :
درباره ما

نماز آرام بخش ترین معجون هستی است که روان آدمیان را مشحون از صلابت و رضا می کند. نماز گواراترین شربت آسمانی است که هیچ مائده ای با آن برابری نمی کند. نماز سبزینه ی نیاز است و آبرو که در آن ذره ای از خلش و خفت وجود ندارد. و در یک کلام نماز تابش آفتاب جمال خدا بر کویر هیات انسانی است.

ذکر امروز

آیه امروز
اوقات شرعی

جشنواره نماز